Tách từ khoá thương hiệu và không thương hiệu khi đọc tăng trưởng SEO

Mọi site đều có hai loại khách đến từ Google. Loại thứ nhất đã biết bạn: họ gõ tên thương hiệu, tên cửa hàng, tên sản phẩm riêng, có khi gõ cả tên miền vào ô tìm kiếm. Loại thứ hai chưa biết bạn: họ gõ một nhu cầu, "nha khoa niềng răng quận 7", "phần mềm bán hàng cho shop quần áo", và Google giới thiệu bạn với họ. SEO chủ yếu làm việc với loại thứ hai. Loại thứ nhất phản ánh sức mạnh thương hiệu, quảng cáo, truyền miệng, hoạt động bán hàng.

Gộp hai loại vào một con số là cách nhanh nhất để đọc sai tăng trưởng. Một đợt quảng cáo trên mạng xã hội làm người tìm tên thương hiệu tăng gấp đôi sẽ che mất việc lượt bấm không thương hiệu đang giảm. Ngược lại, khi khách hàng cũ ít quay lại, tổng lượt bấm giảm dù SEO đang làm tốt.

Vì sao phải tách

	Truy vấn thương hiệu	Truy vấn không thương hiệu
Ai tìm	Người đã biết bạn	Người đang có nhu cầu, chưa chắc biết bạn
Vị trí thường gặp	1–2	Trải rộng từ 1 tới 50+
CTR	Rất cao, thường vài chục phần trăm	Thấp hơn nhiều, phụ thuộc vị trí
Chịu ảnh hưởng của	Quảng cáo, báo chí, truyền miệng, mùa mua sắm	Nội dung, kỹ thuật, liên kết, đối thủ, cập nhật thuật toán
Dùng để đo	Độ nhận biết thương hiệu	Hiệu quả SEO

Có thêm một lý do ít người để ý: khi tính đường CTR chuẩn theo vị trí (cách làm ở bài CTR thấp bất thường), truy vấn thương hiệu làm đường chuẩn cao giả, khiến mọi trang khác trông như kém.

Liệt kê mọi cách người Việt gõ tên bạn

Đây là bước tốn công nhất và cũng hay làm sơ sài nhất. Người tìm không gõ tên thương hiệu như trong logo. Với một thương hiệu giả định tên "Hoa Sen Việt", danh sách thật có thể gồm:

• Có dấu và không dấu: "hoa sen việt", "hoa sen viet".
• Viết liền, viết tắt: "hoasenviet", "hsv".
• Gõ sai dấu, sai bàn phím: "hoa sẻn việt", "hoa sen viêt", "hoa sne viet".
• Tên miền: "hoasenviet.vn", "hoasenviet com".
• Tên cũ trước khi đổi thương hiệu, tên chủ doanh nghiệp nếu khách hay tìm theo tên người.
• Tên sản phẩm, dịch vụ độc quyền chỉ bạn có.

Cách lấy danh sách: mở báo cáo Hiệu suất 16 tháng, tab Truy vấn, lọc "Truy vấn chứa" với từng mảnh ngắn của tên (ví dụ "sen", "hsv"). Đọc qua kết quả, ghi lại mọi biến thể thật sự là tên bạn. Với tên ngắn hoặc trùng từ thông dụng, cẩn thận: "sen" sẽ khớp cả "hoa sen", "sen đá", những truy vấn không liên quan gì tới thương hiệu.

Viết biểu thức chính quy để lọc

Trong báo cáo Hiệu suất, bấm "+ Thêm bộ lọc" → Truy vấn → chọn "Biểu thức chính quy tuỳ chỉnh". Search Console dùng cú pháp RE2. Một biểu thức cho ví dụ trên:

(?i)hoa ?s[eẻ]n ?vi[eệê]t|hsv\b|hoasenviet

Giải thích từng phần:

• (?i) ở đầu: không phân biệt chữ hoa thường.
• ?: dấu cách có hoặc không, bắt được cả "hoa sen" lẫn "hoasen".
• [eẻ], [eệê]: bắt các biến thể dấu hay gặp. Không cần liệt kê mọi kiểu sai, chỉ những kiểu thật sự xuất hiện trong dữ liệu.
• \b sau "hsv": chỉ khớp khi "hsv" đứng riêng, tránh khớp nhầm vào từ dài hơn.
• Dấu |: "hoặc".

Để xem phần không thương hiệu, dùng cùng biểu thức nhưng chọn "Không khớp với biểu thức chính quy". Lưu hai đường dẫn của báo cáo (đường dẫn trên thanh địa chỉ giữ nguyên bộ lọc) vào ghi chú để lần sau mở lại chỉ mất một giây.

Google đã bắt đầu đưa bộ lọc truy vấn thương hiệu tự động vào Search Console cho một phần site. Nếu tài khoản của bạn có, nó tiết kiệm thời gian, nhưng vẫn nên đối chiếu với biểu thức tự viết vài lần: máy tự phân loại có thể bỏ sót tên sản phẩm độc quyền, tên cũ, hoặc tính nhầm những truy vấn trùng chữ.

Đọc hai nhóm số

Khi đã tách, đọc mỗi nhóm theo một câu hỏi riêng.

Nhóm thương hiệu: thương hiệu có được tìm nhiều hơn không

Nhìn lượt hiển thị, không phải lượt bấm hay vị trí. Vị trí thương hiệu gần như luôn là 1; lượt hiển thị phản ánh số lần người ta tìm tên bạn. Tăng đều theo năm là dấu hiệu tốt của cả doanh nghiệp. Tăng vọt một tuần rồi rơi thường gắn với một sự kiện cụ thể: chương trình khuyến mãi, bài báo, chiến dịch quảng cáo. Nếu vị trí truy vấn thương hiệu rời khỏi 1, có chuyện đáng xem: một trang đánh giá, một trang mạo danh, hoặc một đại lý đang đứng trên bạn bằng chính tên của bạn.

Nhóm không thương hiệu: SEO có đang hiệu quả không

Đây là nhóm dùng để đánh giá công việc SEO. Đọc lượt bấm, lượt hiển thị, vị trí theo từng nhóm chủ đề. Khi báo cáo cho khách hoặc sếp, đưa con số này lên đầu và ghi rõ đã loại phần thương hiệu. Một mức tăng 8% ở nhóm không thương hiệu có giá trị hơn mức tăng 25% tổng do một đợt quảng cáo.

Khi lượt tìm thương hiệu giảm đều

Lượt hiển thị thương hiệu giảm chậm qua nhiều tháng là tín hiệu kinh doanh, không phải lỗi SEO, nhưng người làm SEO thường là người thấy nó đầu tiên. Vài khả năng nên nêu với chủ doanh nghiệp: khách cũ ít quay lại, kênh quảng cáo đã ngừng, đối thủ mới chiếm chỗ trong đầu khách, hoặc khách chuyển sang tìm bạn trên nền tảng khác (sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, ứng dụng bản đồ). Đừng cố "sửa" nhóm này bằng nội dung trên site; việc của bạn là báo sớm, kèm số liệu, để bộ phận phụ trách quyết định.

Ngược lại, khi phần không thương hiệu tăng mà phần thương hiệu đứng yên trong một năm, đó là dấu hiệu khách mới tìm thấy bạn qua Google nhưng không nhớ tên để quay lại. Thường đáng xem lại trải nghiệm sau lần ghé đầu: có cách giữ liên lạc không, tên thương hiệu có hiện rõ trên trang không.

Những trường hợp khó

Trường hợp	Cách xử lý
Tên thương hiệu là từ thông dụng ("Mộc", "An Nhiên")	Chỉ tính khi đi kèm từ chỉ ngành hoặc địa danh ("mộc spa", "an nhiên quận 3"). Chấp nhận sai số nhỏ, ghi chú trong báo cáo.
Truy vấn "tên + nhu cầu" ("hoa sen việt giá bao nhiêu")	Xếp vào thương hiệu: người tìm đã biết bạn. Có thể tách thêm nhóm phụ "thương hiệu + ý định mua" để theo dõi riêng.
Tên đối thủ	Tách thành nhóm thứ ba. Bạn hiện cho tên đối thủ thường vì trang so sánh; CTR thấp là bình thường.
Tên sản phẩm của hãng khác mà bạn bán lại	Không phải thương hiệu của bạn, xếp vào không thương hiệu. Đó là phần SEO kiếm được.
Doanh nghiệp đổi tên	Giữ tên cũ trong biểu thức ít nhất một năm; theo dõi tỷ lệ tên cũ so với tên mới.

Danh sách kiểm khi dựng bộ lọc lần đầu

1. Lấy 16 tháng dữ liệu truy vấn, lọc theo từng mảnh tên, ghi mọi biến thể.
2. Viết biểu thức, thử với "Khớp" rồi đọc toàn bộ kết quả: có truy vấn nào không phải thương hiệu bị lọt vào không?
3. Thử với "Không khớp", sắp theo lượt bấm, đọc 100 dòng đầu: có biến thể tên nào còn sót không?
4. Lưu biểu thức ở một chỗ cả nhóm dùng chung, ghi ngày cập nhật.
5. Mỗi quý mở lại, bổ sung biến thể mới (sản phẩm mới, cách gõ mới).

Bước 3 thường phát hiện ra những thứ bất ngờ, như khách gõ tên chủ doanh nghiệp, hoặc gõ số điện thoại cửa hàng vào Google.

Đưa vào nhịp làm việc

Mọi bảng so sánh định kỳ nên có hai dòng: thương hiệu và không thương hiệu (cách chọn kỳ ở bài so sánh hai kỳ). Trong báo cáo cho khách agency, phần không thương hiệu là phần chứng minh giá trị công việc SEO; phần thương hiệu là thông tin thêm cho bộ phận marketing của khách. Bài mẫu báo cáo SEO hằng tháng đặt hai phần này ở đâu.

Khi dùng bảng từ khoá của Siêu SEO sau khi kết nối Search Console, bạn lọc theo chữ trong truy vấn và sắp theo lượt bấm hay hiển thị như trong Search Console, với lịch sử tới 16 tháng ở gói trả phí. Một thói quen đơn giản: luôn liếc qua vài truy vấn thương hiệu đầu bảng mỗi tuần để chắc vị trí vẫn là 1.

Nếu tên của bạn cũng được hỏi trên các trợ lý AI, đó là một kênh nhận biết thương hiệu khác hẳn Google, đo bằng cách khác: xem đo thương hiệu trong câu trả lời của AI.